Συμμετοχή των Παξινών στην επανάσταση της Ελλάδας το 1821

Τηρείται η δικαστική δεοντολογία και αφού δεν παρουσιάστηκαν οι υπαίτιοι, καλούνται στο δικαστήριο οι παρακάτω μάρτυρες:

1) Σταμάτιος Ανεμογιάννης από το Λογγό,
2) Παναγιώτης Ανεμογιάννης από το Λογγό,
3) Σταμάτης Κάγκας από το Λογγό,
4) Ζαχαρίας Πέτρου από τη Λάκκα,
5) Σπύρος Βερονίκης από το Γάη,
6) Γιώργης Βλαχόπουλος από το Γάη,
7) Αναστάσης Αρβανιτάκης από το Γάη,
8) Παύλος Βλαχόπουλος από το Γάη και
9) Αναστάσης Σουλιώτης του Γιάννου (Πρωτόγερος) από Αντιπάξους.

Στις 22 Αυγούστου αρχίζει η εξέταση των μαρτύρων που κράτησε μέχρι τις 26 Νοεμβρίου 1821.

Το ιστορικό:

Τα δύο πλοία, του Λύχνου και το τούρκικο ήταν αγκυροβολημένα στο λιμάνι του Γάη. Το τούρκικο σηκώνει την άγκυρα και αναχωρεί τις πρωινές ώρες τις 10 Μαίου 1821. Καραβοκύρης του τούρκικου πλοίου ήταν ο Ιωάννης Σμυρναίος, που μαζί είχε ένα Τούρκο λοχία, με δημόσια γράμματα και ηδύσματα για τον καπετάν Μπέη της Πρέβεζας.

Το πλοίο του Λύχνου, που προφανώς καιροφυλακτούσε, μετά από λίγο, αναχωρεί από το λιμάνι και φθάνει το τούρκικο στα νερά των Αντιπάξων. Γίνεται συμπλοκή, πέφτουν ντουφεκιές, σκοτώνουν τον τούρκο λοχία, σαλτάρουν στο τούρκικο πλοίο, παίρνουν τα εμπορεύματα και φεύγουν, εγκαταλείποντας το τούρκικο.

Στο κείμενο, η κατηγορία που διατύπωσε η αγγλική αστυνομία, έχει ως εξής:

«… Θεορώντας οπού από κάθε μέρος αποδείχνεται ο κρυφός αναχωρισμός του άνωθεν καραβοκύρη Λύχνου και συντρόφων του και η απουσία αυτών από ετούτην την νήσον, καθώς ομοίως και το βαρύτατον έγκλημα οπού εκ τους ιδίους ενεργήθει, παίρνοντας υπό κάτω εις την βλέψιν των κατοίκων τούτης της χώρας Γάη, με τρόπον ληστρικόν και παράνομον το οθωμανικόν πλοίον, οπού προ ολίγων ωρών είχε εύγει από ετούτων τον λιμένα, βάνοντας εις πράξιν τον μισητόν και παράνομον φόνον εις δύο ανθρώπους από το εκουιπάγιο του ειρημένου πλοίου, αρπάζοντας και το φορτίον που ήταν μέσα εις αυτό. Πράξις τούτη ενάντια εις τους νόμους και εις την κοινωνία των ανθρώπων κ.λπ.».

Καταγράφω μόνο τις απαντήσεις δύο μαρτύρων:

Μάρτυρας, Ανάστος Σουλιώτης (Πρωτόγερος).

Ερώτηση: Άκουσες και ηξεύρεις πως ο ρηθείς γάτος και συντρόφοι του να έπραξαν κανένα βαρύτατον πταίσμα εις τους απερασμένους μηνας;

Απάντηση: Δεν ηξεύρω άλλο παρέξ οπού τον απερασμένο Μάϊο έξω από τους Αντιπάξους εφάνηκαν δύο καΐκια, τα οποία ερχόταν ντρήτα δια τους Αντιπάξους, εμείς τα εντουφεκίσαμε και τα εδιώξαμε, αλλά δεν εγνωρίζαμε τι καΐκια ήταν, ερχόμενος όμως εις Παξούς την άλλην ημέραν άκουσα ότι ο γάτος έκαμε το δελήτο και πως εσαλίρισε το καΐκι το τούρκικο που είχε φύγει από εδώ και τότε μου ήλθαν οι ενθύμησες, τα δύο καΐκια που ερχόνταν εις Αντιπάξους πως από αυτά να ήτον το ένα του γάτου και το άλλο το τούρκικο, όμως ούτε το πιάσιμο είδα ούτε άλλο ηξεύρω.

Οι μάρτυρες, αδελφοί Σταμάτης και Παναγιώτης Ανεμογιάννης του Ιακώβου, που συνάντησαν τον καπετάν Γιάννη Σμυρναίο στην Λευκάδα, ο πρώτος είπε ότι γνωρίζει τον Αναστάση Λύχνο, ονομαζόμενο γάτο και τους συντρόφους του, έξι τον αριθμόν και έλλειπε μόνον ο τορύρκος. Ο δεύτερος είπε, ότι γνωρίζει μοναχά τον καπετάν Λύχνο.

Στις 12 Σεπτεμβρίου, με απόφαση του δημοσίου Κοντόσταυλου, δημοσιεύονται τα αγαθά των κατηγορουμένων, με την κατηγορία της θαλασσινής ληστείας μετά φόνου. Στις 26 Νοεμβρίου 1821 καλούνται να παρουσιαστούν οι συγγενείς των κατηγορουμένων.

Ο Ζακυνθινός Γεώργιος Δαμουλιάνος, δεν έχει συγγενείς στους Παξούς και ο πεθερός του Ιωάννης Διαμάντης, δεν έχει την διαχείρηση του γαμπρού του. Για το Δαμουλιάνο, από δύο έγγραφα του Ι. Α. Παξών, τις 7 Ιουλίου και 26 Αυγούστου 1820, γνωρίζουμε ότι ήταν στην υπηρεσία του δημοσίου στους Παξούς με την ιδιότητα του πρωτοκτίστη, υπό τις διαταγές του άγγλου συνταγματάρχη Ρόμπισον, γενικού εισπράκτορα των δημοσίων εσόδων και ότι καταδικάστηκε σε δύο χρόνια φυλακή, γιατί έκλεψε και πούλησε τα μάρμαρα του δημοσίου. (Ο Γ. Δαμουλιάνος του ποτέ Ιωσήφ παντρεύτηκε την Αικατερίνα Μαστροϊωάννου Διαμάντη το 1813. Το προικοσύμφωνο βρίσκεται στο Αρχείο Παξών, στον συμβολαιογράφο Κ. Μπογδάνο, βιβλίο 7, σελ. 19. Επίσης στον ίδιο συμβολαιογράφο βιβλίο 9, σελ. 2 βρίσκεται συμφωνητικό του Δαμουλιάνου για κατασκευή μαρμάρων στους Αντιπάξους).

Υποθέτουμε, πως το 1821, δραπέτευσε και έφυγε από το νησί με το πλοίο του Λύχνου. Ήτανε άραγε αδελφός ή συγγενής του φαρμακοποιού Διονύση Δαμουλιάνου, που κλείστηκε στις αγγλικές φυλακές, γιατί βοήθησε τους αγωνιστές του ‘21 (Βερύκιος σελ. 23).

Έτσι έκλεισε η δικογραφία, για ν’ ανοίξει πάλι, όταν το 1827 συλλαμβάνεται ο Ιωάννης Βελλιανίτης, που όπως αποδεικνύεται μπήκε στο πλοίο του Λύχνου σαν επιβάτης, να πάει στους Αντιπάξους να αγοράσει τυρί.

Στη μακροσκελή αναφορά του στις 8 Μαρτίου 1827, αναφέρει τα γνωστά γεγονότα και προσπαθεί να αποδείξει την αθωότητά του.

1) Δεν ξεμπάρκαρε στους Αντιπάξους, γιατί τους εμπόδισαν με ντουφεκιές,

2) Εξεμπάρκαρε στην Κλαρέντζα και από εκεί πήγε στο Αργοστόλι, όπου άνοιξε εργαστήρι και μάλιστα 3 φορές ήλθε στους Παξούς και

3) Υποδεικνύει ως μάρτυρα τον Αθανάση Φαναριώτη του Θεοφύλακτου, που είχε αγορασμένο όλο το τυρί. Συγχρόνως προσκομίζει πιστοποιητικό καλής διαγωγής, με ημερομηνία 17 Ιουλίου 1824, με τις υπογραφές 13 Αργοστολιωτών. Μεταξύ των άλλων γράφουν, ότι προ τριών ετών ήταν στο Αργοστόλι και είναι άνθρωπος χρήσιμος, ευσεβής, ειρηνικός και καλής διαθέσεως.

Στις 2/14 Μαρτίου 1827, συνέρχεται η εγκληματική αυλή των Παξών, με κριτή τον Καραβία και εξετάζονται οι μάρτυρες.

Ο μάρτυρας Σπυρίδων Κατσίμης, είπε, ότι όταν πήγε στην Καυκαλίδα συνάντησε εκεί τον Αναστάση Λύχνο λεγόμενο γάτο και του είπε: «Γιατί μπρε Τάση να πάρετε το ξένο παιδί από το σπίτι του και να το φέρεται εδώ, να το παρατήσεται στον ξένο τόπο;».

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s