Στο Αρχείο του νοταρίου Παξών, Νικολάου Κουβά, στο πρώτο βιβλίο και στη σελίδα 118-120, βρίσκεται καταχωρημένο ένα συμβόλαιο του 1764, με μεγάλο ιστορικό ενδιαφέρον, όχι μόνον για την τοπική ιστορία των Παξών, αλλά γενικότερα για την εμπορική ναυτιλία της Ελλάδας. Μέχρι σήμερα, μόνο από τις ναυτικές παραδόσεις του τόπου γνωρίζαμε πως το νησί είχε πολλά εμπορικά καράβια και κατά συνέπεια πολλούς ναυτικούς.
Οι ναυτικοί Παξινοί διακρίθηκαν στο χειρισμό των πλοίων, με τα κουπιά στην αρχή, στα πανιά αργότερα, με όλες τις δύσκολες καιρικές συνθήκες. Διακρίθηκαν ακόμα σαν πληρώματα στις πολεμικές βάρκες των Ενετών και πολέμησαν μαζί τους γενναία για τη δόξα της Ενετίας. Αργότερα, έμπειροι πια ναυτικοί, βοήθησαν την Ελληνική Επανάσταση του ‘21 και πολλοί έδωσαν τη ζωή τους. Χαρά σ’ όλο το νησί στην επιστροφή των ναυτικών, γιορτές και πανηγύρια. Ήταν όμως και τα δυστυχήματα από τα συχνά ναυάγια, ο κίνδυνος από τους πειρατές και τους αποκλεισμούς των μεγάλων δυνάμεων.
Ενδεικτικά αναφέρω το ναυάγιο του Δημάκη Ζενεμπίση το 1770, (συμβολαιογράφος Ν. Κουβάς βιβ. 1, σελ. 207) και το ναυάγιο του καπετάν Πέτρου Βελλιανίτη, φορτωμένο από τους Παξούς μούργα, κούτσουπα και αμύγδαλα το 1770 (συμβολαιογράφος Ν. Κουβάς σελ. 198).
Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία, ήταν ο τρόπος που γινόταν οι συμφωνίες για το εμπάρκο. Όλοι είχαν ανάλογο μερίδιο, από τα κέρδη του πλοίου, όταν όλα πήγαιναν καλά.
